Vân Trang, mẹ 4 con vô địch Y Tý 42km: 'Em chạy bằng đôi chân, không chạy bằng miệng thiên hạ'

Khi tiếng còi về đích vang lên trên đỉnh Lảo Thẩn, Vân Trang dừng đồng hồ ở mốc 4 giờ 26 phút. Cô không chỉ là người phụ nữ nhanh nhất cự ly 42km của giải chạy Y Tý Mùa Vàng 2026 - cô còn là người về đích thứ hai toàn giải, bỏ lại hầu hết các runner nam phía sau. Đường chạy Y Tý vào ngày 6/9 sở hữu tổng độ cao tích lũy hơn 1.300m, nằm ở độ cao 2.860m so với mực nước biển. Địa hình dốc đứng, không khí loãng vùng cao khiến nhiều vận động viên phải đi bộ ở những đoạn quanh co. Vậy mà Vân Trang, bà mẹ 4 con sinh năm 2026 đến từ Hà Nội, vẫn duy trì được nhịp chạy ổn định và cán đích với thành tích 4h26, chỉ xếp sau một nam runner duy nhất. Nhìn vào thông số, tốc độ trung bình của cô vào khoảng 6:20/km. Với trail 42km, con số này không phải là quá nhanh trên mặt đường bằng phẳng, nhưng nó cho thấy khả năng phân phối sức rất hợp lý trên địa hình lên xuống liên tục. Nói chuyện với phóng viên sau giải, Vân Trang bày tỏ: "Cự ly 42km có những đoạn dốc khiến cơ thể gần như cạn năng lượng. Lúc ấy em chỉ tập trung vào từng đoạn đường trước mắt, giữ nhịp thở, phân phối sức và bổ sung năng lượng đúng lúc. Em luôn tự nhắc mình: 'Cứ bình tĩnh, còn sức là còn cơ hội'." Điều làm nên sức bền của Vân Trang không đến từ một cuộc chạy may mắn. Cô tiết lộ bản thân duy trì việc chạy bộ đều đặn, kết hợp gym, bơi lội và các bài tập bổ trợ mỗi ngày. Với người chạy đường núi, sức mạnh cơ đùi, cơ mông cùng khả năng kiểm soát nhịp tim khi leo dốc là chìa khóa quan trọng. Việc cô xây dựng thể lực nền tảng từ nhiều môn thể thao giúp cơ thể không bị quá tải khi phải đối mặt với quãng đường dài. Thế nhưng, danh hiệu trên đỉnh Lảo Thẩn không phải là điều duy nhất khiến Vân Trang trở thành chủ đề được bàn tán. Ngay sau khi bước xuống bục nhận giải, hình ảnh của cô bị một bộ phận cư dân mạng đưa lên các hội nhóm chạy bộ và bình phẩm thiếu tế nhị. Họ không nhắc đến thành tích 4h26 mà chỉ chăm chăm vào vòng một lớn tự nhiên của cô dưới bộ đồ thể thao bó sát, thậm chí dùng cụm từ "vác 2 quả bưởi đi chạy" để giễu cợt. Khác với nhiều người chọn cách im lặng, Vân Trang lập tức đáp trả sòng phẳng trên trang cá nhân: "Em nói thật chứ em đố ai vác 2 quả bưởi chạy 42km hay 55km đường núi đấy! Em chạy bằng đôi chân chứ có phải chạy nhờ ngoại hình đâu mà mang em lên nhóm nói này nói kia? Người ta thấy áp lực, em lại thấy đó là động lực 'tiếp tế vitamin C' cho tinh thần. Quan trọng là em vẫn về đích, vẫn vui khỏe. Còn phán xét thì cứ phán xét, em chạy bằng chân của mình, không chạy bằng miệng thiên hạ!". Câu trả lời của cô nhận được sự ủng hộ lớn từ cộng đồng chạy bộ. Nhiều người cho rằng việc bình luận về ngoại hình của một vận động viên nữ, ngay sau khi cô vừa hoàn thành cự ly khắc nghiệt, là hoàn toàn phi thể thao. Ranh giới giữa một lời trêu đùa và sự xúc phạm đôi khi rất mong manh. Khi một người phụ nữ đổ mồ hôi trên đường chạy, điều đáng được nhìn nhận đầu tiên phải là sự nỗ lực và thành tích. Đứng trước câu hỏi có nên chọn trang phục kín đáo hoặc rộng thùng thình hơn để tránh những ánh mắt dòm ngó, nhà vô địch Y Tý dứt khoát bày tỏ quan điểm: "Trang phục thể thao trước hết phải thoải mái và an toàn. Nếu mình thay đổi bản thân chỉ vì sợ lời soi mói thì có lẽ mình sẽ luôn phải sống theo ánh mắt của người khác. Em chọn tập trung vào đường chạy và mục tiêu của mình. Marathon dạy em rằng không phải lúc nào mình cũng chạy trong điều kiện hoàn hảo. Cuộc sống cũng vậy. Những lời khen làm mình vui, lời chê giúp mình nhìn lại, còn những lời thiếu thiện chí thì mình học cách bỏ qua". Chính thái độ cá tính này đã tạo nên một hình ảnh khác biệt của Vân Trang. Cô không chạy theo chuẩn mực ngoại hình mà người khác đặt ra. Cô chạy theo cách cơ thể cô cảm thấy khỏe mạnh nhất, để những con số về thời gian và thứ hạng tự nói lên giá trị. Chạy bộ đường núi là môn thể thao khắc nghiệt hơn nhiều so với chạy trên đường nhựa bằng phẳng. Người chạy trail phải đối mặt với dốc cao, đá trơn, thời tiết thay đổi và sự mệt mỏi tột cùng ở những km cuối. Với phụ nữ, áp lực còn đến từ tin nhắn, bình luận và những ánh mắt soi xét. Nhưng chính trong bối cảnh đó, các nữ vận động viên như Vân Trang đang dần thay đổi câu chuyện. Họ cho thấy sức mạnh không nằm ở vóc dáng mà nằm ở sự kiên trì. Họ cho thấy một người mẹ 4 con vẫn có thể đứng trên bục cao nhất nếu biết đặt kỷ luật lên trên lời xì xào. Họ chứng minh rằng thể thao không phân biệt giới tính, và đường đua luôn sẵn sàng đón nhận bất kỳ ai dám thử thách chính mình. Hào quang tại Y Tý khép lại, Vân Trang đã đặt mục tiêu lớn hơn cho phần còn lại của năm 2026. Cô dự kiến tham dự giải VMM 70km, một trong những cự ly ultra trail khó nhằn nhất Việt Nam, và cuối năm là chinh phục nội dung 100km. Cô khép lại câu chuyện bằng lời nhắn đầy quyết tâm: "Hãy cứ để thành tích lên tiếng. Mình không cần trở thành phiên bản mà người khác muốn nhìn thấy. Chỉ cần mỗi ngày trở thành phiên bản tốt hơn của chính mình là đủ". Ở một giải chạy nơi núi đồi không bao giờ dễ dàng, Vân Trang đã chinh phục không chỉ cung đường dài 42km mà còn vượt qua cả những thành kiến xã hội. Cô chạy bằng đôi chân, và đó là cách trả lời đanh thép nhất cho những ai chỉ biết nói bằng miệng thiên hạ.